Τέμπη: 20ή μέρα απεργίας πείνας για το δικαίωμα να μάθει από τι πέθανε το παιδί του

Δυόμισι χρόνια μετά την τραγωδία των Τεμπών (57 νεκροί στις 28/02/2023), ο πατέρας θύματος, Πάνος Ρούτσι, βρίσκεται περίπου στην 20ή μέρα απεργίας πείνας στο Σύνταγμα. Το αίτημά του είναι σαφές: εκταφή με ανεξάρτητες τοξικολογικές και ιστολογικές εξετάσεις—όχι εκταφή μόνο για ταυτοποίηση. (Euractiv, Η Καθημερινή, Greek City Times)

Τι ζήτησαν οι οικογένειες – τι εγκρίθηκε

78 συγγενείς ζήτησαν ρητά τοξικολογικές και ιστολογικές. Οι εισαγγελικές αποφάσεις επέτρεψαν εκταφές μόνο για ταυτοποίηση DNA, όπως και σε άλλες περιπτώσεις (π.χ. Ασλανίδης). Οι οικογένειες επιμένουν: θέλουμε να μάθουμε από τι πέθαναν. (Η Καθημερινή, Greek Reporter, To Vima)

«Ζούσαν μετά τη σύγκρουση — έλεγαν δεν έχουν οξυγόνο»

Μετά το δυστύχημα, ηχητικά κλήσεων στο 112 κατέγραψαν επιβάτες να λένε «Δεν έχω οξυγόνο / Έχω ελάχιστο οξυγόνο». Οι οικογένειες το επικαλούνται για την ανάγκη ανεξάρτητης τοξικολογίας/ιστολογίας (πιθανή έκθεση σε χημικά), ενώ οι αρχές αμφισβητούν ισχυρισμούς για αδήλωτους διαλύτες. (The National Herald, To Vima)

Γιατί επιμένουν οι οικογένειες σε ανεξάρτητους πραγματογνώμονες

Τα αιτήματα των συγγενών ζητούν εκταφές με διορισμό πραγματογνωμόνων και τεχνικών συμβούλων (και από την πλευρά των οικογενειών). Οι δικαστικές αρχές επέστρεψαν ή απέρριψαν τέτοιες αιτήσεις ως αναρμόδιες/εκτός διαδικασίας και κράτησαν το πεδίο στην ταυτοποίηση μόνο—γεγονός που μειώνει την εμπιστοσύνη του κόσμου στην ανεξάρτητη δικαιοσύνη. (TheTOC — εξώδικο, αναφορά σε πραγματογνώμονες, Dnews — Άρειος Πάγος επιστρέφει το υπόμνημα, Η Καθημερινή — επανειλημμένες αρνήσεις)

Κυβερνητική γραμμή & δημόσιες δηλώσεις υπουργού

Αρμόδιες αρχές υποστηρίζουν ότι ο φάκελος έχει προχωρήσει διαδικαστικά και ότι αιτήματα εξετάστηκαν. Ο Υπ. Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης ισχυρίζεται ότι η απεργία «οργανώνεται» για καθυστέρηση της δίκης και επέκρινε γιατρούς που παρακολουθούν τον απεργό (πρόκειται για δικούς του ισχυρισμούς). (Πρώτο Θέμα, CNN Greece)

Η «εκκωφαντική σιωπή» του Προέδρου της Δημοκρατίας

Πρόεδρος της Δημοκρατίας είναι ο Κωνσταντίνος Τασούλας (ορκωμοσία 13/03/2025). Έως 05/10/2025, δεν υπάρχει ειδική δήλωση για την απεργία πείνας στον ιστότοπο της Προεδρίας· υπάρχουν μόνο παλαιότερες αναφορές για τα Τέμπη. Ενώ ένας πατέρας προσφέρει τη ζωή του για ένα θεμελιώδες δικαίωμα, η σιωπή αυτή καταγγέλλεται ως εκκωφαντική. (Προεδρία — Κ. Τασούλας, Η Καθημερινή — ορκωμοσία, Makeleio — σχετικές διαμαρτυρίες)

Επίσημα πορίσματα & αναφορές

Ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ δημοσίευσε το επίσημο πόρισμά του (2/2025) για σοβαρές συστημικές αστοχίες και προτάσεις ασφάλειας. (Πόρισμα ΕΟΔΑΣΑΑΜ (PDF), Railway Gazette) Παράλληλα, ο ειδικός πραγματογνώμονας Βασίλης Κοκοτσάκης κατέθεσε αναφορές για υδρογονάνθρακες/διαλύτες και πιθανό αδήλωτο φορτίο· οι αναφορές του αμφισβητούνται από άλλους, αλλά αποτελούν κεντρικό σημείο για τις οικογένειες. (Documento — συμπληρωματική αναφορά, Brussels Morning — πιθανό παράνομο φορτίο)

Επίσης αναφερόμενα (tabloid/ακτιβιστικά μέσα)

Καταγγελίες για «παράνομο/άγνωστο φορτίο» και οι κινητοποιήσεις με σύνθημα «Δεν έχω οξυγόνο» καταγράφονται και στο Makeleio.gr. Χρήσιμο να συνεκτιμώνται με τα επίσημα έγγραφα και το mainstream ρεπορτάζ. (Makeleio — «Δεν έχω οξυγόνο», Makeleio — ισχυρισμοί για χημικά)

Το δικαίωμα στην αλήθεια (Άρθρο 2 ΕΣΔΑ)

Το Άρθρο 2 της ΕΣΔΑ επιβάλλει αποτελεσματική διερεύνηση θανάτων· ανεξάρτητη, έγκαιρη, με δημόσιο έλεγχο και συμμετοχή των συγγενών. (ECHR-KS: Οδηγός Άρθρου 2, UK Judiciary)

Γιατί αφορά όλους

Η εμπιστοσύνη των πολιτών στη Δικαιοσύνη κλονίζεται από τις επανειλημμένες αρνήσεις τοξικολογικών/ ιστολογικών και τον αποκλεισμό πραγματογνωμόνων των οικογενειών. Αν «δεν υπάρχει τίποτα να κρύψουν», γιατί αρνούνται τις τοξικολογικές με παρουσία πραγματογνωμώνων των συγγενών; Η απόφαση θα δείξει αν οι συγγενείς θα συμμετάσχουν ουσιαστικά στην εύρεση της πραγματικής αιτίας θανάτου.

Κάλεσμα

Διαδώστε σε διεθνή μέσα (Reuters, AP, AFP, BBC, Euronews, Politico Europe, DW, France 24, NYT International) και οργανώσεις δικαιωμάτων (Human Rights Watch, Amnesty). Ένας πατέρας—και πολλές οικογένειες—ζητούν έρευνα που να απαντά από τι πέθαναν τα παιδιά τους.

Βασικό υπόβαθρο

Επισκόπηση: Reuters, AP, Al Jazeera.

Ο Πάνος Ρούτσι